Almanya da Laiklik böyle
Alman Anayasası, Pazar günlerini “dinlenme ve manevi yükseliş günü” olarak tarif ediyor.
Türkiye’de başörtüsü gibi en temel insanî haklar bile lâikliğe aykırı diye engellenirken, lâikliğin gelişim tarihinde en önemli ülkelerden biri olan Luther’in memleketi Almanya’da “Kilise ayini” gerekçesiyle Pazar günleri açık marketlere 15 bin Avro’ya varan para cezaları kesiliyor.
Berlin Eyalet Meclisi, 3 yıl önce alışveriş merkezlerine, “Senede on Pazar günü açma” serbestisi getiren bir düzenleme yapmış; ancak kiliselerin sert tepkisiyle karşılaşmıştı. Kararın, Anayasa’nın “inanç özgürlüğü” ilkesiyle çeliştiğini kaydeden Katolik Kilisesi Berlin Başpiskoposluğu ve Evanjelik Eyalet Kilisesi, konuyu Federal Anayasa Mahkemesi’ne taşıdılar. Başvuruyu kabul den Yüksek Mahkeme’den önümüzdeki günlerde kiliselerin istediği yönde Pazar yasağına uyulması kararı çıkması bekleniyor.
ALMAN ANAYASASI: “PAZAR, MANEVİ YÜKSELİŞ GÜNÜ”
Alman Anayasasında, “dinlenme ve manevi yükseliş günü” olarak tarif edilen Pazar günleri, sadece “Imbis” adı verilen fast-food büfeleri, ve benzinlikler açık olabiliyor. Belediye Meclisi’nin yeni düzenlemesinin ardından belediyenin alışveriş merkezlerine daha fazla göz yumduğu ve “Anayasa’nın inanç özgürlüğü ilkesinin içeriği boşaltıldığı” gerekçesiyle kiliseler konuyu Anayasa Mahkemesi’ne taşırken, Berlin Senatosu da belediyeyi uyararak Pazar yasağında daha fazla bir esnemeye gidilmemesini istedi. Alışveriş merkezi sahipleri ise Pazar yasağının ticari açıdan kendilerini zarara uğrattığını ileri sürerek kendilerini savunurken “ver.di” adlı işçi sendikası da, çalışanlardan gelen tepkiler doğrultusunda kiliselere destek verdi.
HAHAMDAN PAPAZA DESTEK
Almanya’daki tartışmaya son olarak Berlin Yahudi Cemaati Başkanı Haham Andreas Nachama da katılarak, kilisenin tavrını desteklediklerini; ancak konunun mahkeme kanalıyla değil, alışveriş merkezi sahipleri ile görüşerek çözülmesi önerisini getirdi. Nachama, Amerikan toplumunu örnek göstererek dinî günlerin yasalar olmadan da toplumsal bilinç ile yaşanabileceğini, Hıristiyan toplumların da yaşayan Yahudilerin Cumartesi yasağını yıllardır bu bilinçle koruduklarını söyledi. Konuyu Anayasa Mahkemesi’ne taşıyan Evanjelik Kilisesi Konsey Başkanı Piskopoz Wolfgang Huber, Berlin Eyalet Meclisi’nin kararının Hıristiyanlar açısından “rencide edici ahmakça bir karar” olduğunu söylemişti.
“KUR’AN YASAĞI LÂİKLİK DEĞİL, İSLÂM DÜŞMANLIĞIDIR”
Vakit’e konuşan Sağlık-İş Sendikası Başkanı Mustafa Başoğlu, lâik bir ülke olan Almanya’daki tartışmanın, Türkiye’de lâikliğin İslâm düşmanlığı olarak uygulandığının göstergesi olduğunu ifade ederek, “Bizde Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Cuma namazı için böyle bir talepte bulunduğunu düşünsenize, nasıl bir tepki çekerdi. Çalışırken Cuma namazına gitmek için adeta kaçarak gizlice giderdik. Ancak lâikliğn merkezinde bu bir hak olarak savunuluyor ve hiç de irtica gelmiyor” dedi. Avrupa’da lâikliği en katı şekilde uygulayan Fransa’da bile lâikliğin yeniden tartışılmaya başlandığını ifade eden Başoğlu, “Türkiye’de de lâiklik yeniden tartışılmalı, zira yaşadığımız sorunların büyük çoğunluğu bu yanlış lâiklik anlayışından kaynaklanıyor. ‘12 yaşından önce çocuğuna Kur’an öğretemezsin’ demek lâiklik değil, İslâm düşmanlığıdır” şeklinde konuştu.
